Ceramidy to naturalnie występujące w zewnętrznej warstwie skóry (naskórku) lipidy, czyli substancje tłuszczowe. Stanowią nawet 50% składu naskórka, a w ich skład wchodzi sfingozyna oraz kwas tłuszczowy. Są głównym składnikiem cementu międzykomórkowego, jednym z ich zadań jest wypełnianie przestrzeni pomiędzy komórkami naskórka (korneocytami) w jego wierzchniej warstwie. To właśnie głównie ceramidy nadają strukturze naskórka szczelności.
Ze względu na pochodzenie ceramidów, dzielimy je na:
Co ciekawe, również w keratynocytach zdrowej skóry w pobliżu jej powierzchni gromadzony jest zapas glukozyloceramidów na wypadek, gdyby konieczna była szybka naprawa uszkodzonej bariery.
Co ciekawe, według starszej klasyfikacji kosmetologicznej wyróżniano 9 ceramidów występujących naturalnie w naskórku, natomiast nowsza wskazuje na 12 głównych klas ceramidów. W praktyce oznacza to jednak ich setki wariantów molekularnych.
Ceramidy to lipidy, które są niezbędne dla prawidłowego funkcjonowania naszej skóry. Jakie funkcje pełnią?
Podstawową funkcją, jaką pełnią ceramidy jest tworzenie naturalnej bariery ochronnej naszej skóry. Na powierzchni skóry mamy do czynienia z tak zwaną barierą hydrolipidową skóry, która tworzy najbardziej zewnętrzną warstwę ochronnej bariery. Składa się między innymi z sebum naturalnie wydzielanego przez gruczoły łojowe, lipidów naskórkowych, w tym szczególnie ceramidów, cholesterolu i kwasów tłuszczowych, wody, składników potu.
Cała bariera ochronna skóry ma za zadanie jej ochronę przed takimi czynnikami, jak między innymi:
Odpowiedni poziom nawilżenia skóry jest niezwykle ważnym elementem dla każdego rodzaju skóry. To dzięki niemu skóra ma szansę dłużej być jędrna, elastyczna, gładka. Odpowiednie nawilżenie opóźnia procesy starzenia, powstawania i utrwalania się zmarszczek, ale przede wszystkim pozwala na prawidłowe funkcjonowanie naturalnej bariery ochronnej. Ceramidy w skórze zapobiegają nadmiernemu odparowywaniu wody przez naskórek (przeznaskórkowa utrata wody, czyli w skrócie TEWL). Dzięki temu przyczyniają się do ochrony skóry przed przesuszaniem, uszkodzeniami naskórka, wspierają proces transportu innych składników aktywnych w głąb skóry.
Właściwe pH skóry twarzy wynosi od około 4,5 do 5,5, czyli jest lekko kwasowe. Ceramidy wspomagają naszą skórę w utrzymaniu pożądanego pH, by móc ograniczyć rozwój chorobotwórczych ustrojów, wspierać prawidłowe funkcjonowanie enzymów skóry, stabilizować barierę hydrolipidową, ale również wspierać procesy regeneracyjne skóry.
Ceramidy pomagają stymulować nowe komórki i przyspieszać procesy regeneracyjne, dzięki czemu również poprawiają teksturę i wygląd skóry. Uczestniczą w regeneracji naruszonej bariery ochronnej, przeciwdziałając przedostaniu się do skóry szkodliwych substancji z zewnątrz. Wspomagając procesy regeneracyjne jednocześnie koją skórę i zmniejszają uczucie świądu towarzyszące często uszkodzonej barierze ochronnej.
Poziom ceramidów w skórze nie jest stały. Na spadek ceramidów mogą mieć wpływ różne czynniki, do których należą między innymi:
Wiemy już, jakie czynniki mogą mieć wpływ na obniżenie poziomu ceramidów. Jak się ono może objawiać?
To jeden z najczęściej występujących objawów, które mogą świadczyć o niskim poziomie ceramidów i osłabieniu bariery hydrolipidowej. Skóra może być przesuszona, wyraźnie napięta, czemu towarzyszyć może nieprzyjemne uczucie ściągnięcia.
Obniżony poziom ceramidów nie tylko może prowadzić do suchości skóry, ale nawet do zmiany jej struktury, która staje się szorstka, a nawet może mieć tendencję do mniejszego bądź większego łuszczenia się.
Na skórze mogą występować miejscowe zaczerwienienia, które wynikają nie tylko z jej suchości, ale również przepuszczania do skóry substancji potencjalnie drażniących przez uszkodzoną barierę ochronną skóry. Wówczas może pojawić się rumień.
Obniżony poziom ceramidów, a co za tym idzie osłabienie lub naruszenie naturalnej bariery ochronnej skóry, mogą również skutkować miejscowymi podrażnieniami, zwiększoną tendencją do występowania reakcji atopowych lub alergicznych oraz zwiększoną wrażliwością skóry.
Wyraźna zmiana w strukturze skóry, utrata jędrności i elastyczności, pojawianie się drobnych zmarszczek i linii, wyraźny brak właściwego poziomu nawilżenia to również częste objawy zbyt niskiego poziomu ceramidów w skórze.
Osłabiona niedostatecznym poziomem ceramidów bariera ochronna skóry może również przyczyniać się do zaostrzania się lub nawrotów dermatoz, na które chorujemy – między innymi atopowego zapalenia skóry (AZS), trądziku, chorób zapalnych skóry.
Zignorowanie objawów skóry wskazujących na obniżenie poziomu ceramidów w skórze w perspektywie długofalowej może prowadzić do szeregu problemów skórnych, których naprawa może być czasochłonna i wymagać od nas mnóstwo cierpliwości.
Biorąc pod uwagę, że poziom ceramidów wraz z wiekiem zaczyna spadać w przypadku każdego rodzaju skóry, odpowiedź na pytanie „Dla kogo są ceramidy w produktach kosmetycznych” brzmi: „Dla każdego!”. Istnieją jednak przypadki, w których szczególnie mocno poleca się wybór produktów pielęgnacyjnych, w których formułach znajdują się ceramidy. Jakie?
Do głównych zadań ceramidów w produktach pielęgnacyjnych należą między innymi nawilżenie skóry twarzy, ograniczenie przeznaskórkowej utraty wody (TEWL), wsparcie prawidłowego funkcjonowania bariery ochronnej skóry, wsparcie odbudowy naruszonej bariery hydrolipidowej, przyspieszenie procesów regeneracyjnych skóry, działanie łagodzące. Dlatego też ceramidy często łączone są ze składnikami aktywnymi o podobnym działaniu celem wzmocnienia efektu lub składnikami aktywnymi, które mogą potencjalnie podrażniać, by móc ten efekt zredukować (np. retinoidy, kwasy). Z czym łączyć ceramidy?
Zadaniem antyoksydantów takich jak między innymi witamina C jest ochrona skóry przed wystąpieniem stresu oksydacyjnego. Ich połączenie z ceramidami jeszcze bardziej wzmacnia barierę ochronną skóry, więc działanie antyoksydacyjne staje się niemal „podwójne”.
Niacynamid, czyli pochodna witaminy B3 oprócz właściwości antyoksydacyjnych znany jest również z silnego wsparcia procesów regeneracyjnych skóry oraz prawidłowego funkcjonowania, a także odbudowy bariery hydrolipidowej skóry.
Retinol, czyli pochodna witaminy A, jest między innymi niezwykle skutecznym składnikiem aktywnym w pielęgnacji przeciwstarzeniowej. Szczególnie na etapie wprowadzania go do rutyny pielęgnacyjnej może wywoływać suchość i podrażnienia skóry, dlatego połączenie go z produktem zawierającym ceramidy może ograniczać przesuszenia i wspierać szybszą regenerację naskórka.
Są to kwasy używane między innymi do złuszczania martwych komórek naskórka. Jeśli w pielęgnacji połączymy je z ceramidami, te wesprą prawidłowe działanie bariery ochronnej oraz przyspieszą procesy regeneracyjne.
Wybór odpowiedniego produktu pielęgnacyjnego, w którego formule znajdują się ceramidy będzie idealnym wyborem dla każdego rodzaju skóry, niezależnie od wieku czy płci.
Nawilżający krem do twarzy Revitalift Filler Water Cream to wyjątkowy ujędrniający krem do twarzy, w którego formule znajdziemy trzy rodzaje ceramidów, których zadaniem jest wsparcie funkcji bariery ochronnej skóry. Oprócz tego formuła zawiera dwa rodzaje kwasu hialuronowego, niacynamid i glicerynę. Dzięki temu długotrwale nawilża, wygładza strukturę skóry, zmniejsza widoczność zmarszczek i wspiera barierę hydrolipidową skóry.
Nie tylko połączenie ceramidów z innymi składnikami aktywnymi jest efektywnym połączeniem. Aby kompleksowo wesprzeć naturalną barierę ochronną skóry, warto również zastosować połączenie produktu zawierającego w swojej formule ceramidy z produktem chroniącym skórę twarzy przed szkodliwym działaniem promieni UV. Dlaczego? Promieniowanie słoneczne aż w 80% odpowiada na przyspieszenie procesów starzeniowych skóry. Promienie UVA i UVB mogą prowadzić nie tylko do oparzeń słonecznych, ale między innymi do przesuszenia skóry, naruszenia jej naturalnej bariery ochronnej, powstawania przebarwień, wystąpienia stresu oksydacyjnego, a nawet do degradacji komórek DNA skóry, która w dalszej perspektywie może przekształcić się w nowotwory skóry.
Dlatego też niezależnie od panującej na zewnątrz aury należy zadbać o odpowiednią ochronę przeciwsłoneczną skóry twarzy, czyli tej części skóry, która przez cały rok jest najbardziej wyeksponowana na działanie promieni słonecznych. W tym celu polecamy między innymi:
Bibliografia:
mgr inż. Magdalena Kaczanowicz, chemik i technolog kosmetyczny
